Nói không với những thực phẩm nào khi dùng thuốc

Thói quen sử dụng thuốc một cách tùy tiện đặc biệt là đối với các trường hợp; sốt, cảm cúm, viêm họng dẫn đến mat tieng, viêm thanh quan...là sai lầm thường thấy nhất ở nước ta. Mọi người cần có cái nhìn chính xác hơn về những nguy hiểm tiềm ẩn khi sử dụng thuốc không qua hướng dẫn của bác sĩ.

Nói không với những thực phẩm nào khi dùng thuốc

Không phải có thể uống thuốc bất cứ khi nào, không  đúng liều lượng hay đơn giản là uống thuốc kết hợp với sử dụng các loại thực phẩm tùy tiện vì có thể làm giảm tác dụng của thuốc, thành phần kỵ nhau có thể gây phản ứng thuốc...Ví dụ như không nên uống thuốc lúc đói bụng, tức khoảng 1 giờ trước bữa ăn hoặc 2 giờ sau đó, bởi thức ăn làm thay đổi sự hấp thụ đa số tân dược. Tuy nhiên cũng có trường hợp cá biệt, thí dụ các thuốc polivitamin tốt nhất nên uống trong lúc ăn, bởi khi ấy cơ thể sẽ hấp thụ tốt hơn. Cụ thể, liệu thuốc cần uống lúc đói, trong lúc ăn hoặc sau đó – cần hỏi bác sĩ (hoặc dược sĩ, trường hợp sản phẩm bán tự do). Bởi vậy hãy thật thận trọng khi xử dụng thuốc để tránh những nguy cơ kho noi trước có thể xảy ra. Dưới đây là những thực phẩm nên tránh khi bạn đang sử dụng thuốc nhé.

1.  Sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa

Hầu hết mọi người thường cho rằng khi ốm, phải ăn và uống những thứ bổ dưỡng và nhiều chất như sữa thì cơ thể mới mau hồi phục. Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng đúng. Sữa chứa khá nhiều canxi, thành phần củng cố răng và xương cốt. Nhưng trong thời gian uống thuốc kháng sinh điều trị các bệnh: viêm họng, viem thanh quan...cần tạm kiêng hoặc hạn chế tối đa thói quen sử dụng sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa (phô mai, sữa chua…)

Những phản ứng không mong muốn: Phản ứng với thuốc kháng sinh, canxi tạo ra muối canxi không tan trong nước. Hệ quả: thuốc chỉ được hấp thụ một phần qua hệ tiêu hóa hoặc hoàn toàn bị đào thải và hiệu quả bị suy giảm đáng kể, hoặc thậm chí không có. Khiến cho thời gian điều trị sẽ phải kéo dài và mang lại hiệu quả mong muốn. Nếu quá thèm, thí dụ sữa chua – cần uống tối thiểu vào quãng 2 giờ giữa lúc uống thuốc và bữa ăn.

2.  Nước hoa quả và nước chanh

Các loại nước ép hoa quả là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất dồi dào cho cơ thể. Tuy nhiên khi đang sử dụng thuốc đặc biệt là các thuốc chống dị ứng, hạ mỡ máu...bạn hãy tạm thời hạn chế sử dụng nước hoa quả, ăn các loại hoa quả đặc biệt là bưởi, cam, chanh...Nếu bạn phải điều trị bệnh lâu dài thì có thể sử dụng xong hạn chế và nên sử dụng sau bữa ăn 2 giờ.

Không nên sử dụng cam, bưởi, quýt khi sử dụng thuốc

Những phản ứng không mong muốn: Trong các loại hoa quả trên có chứa  flavonoid – hợp chất ảnh hưởng đến sự trao đổi chất những tân dược đã kể trong gan – có thể dẫn đến sự gia tăng thậm chí
3 – 5 lần nồng độ thuốc trong máu. Nếu uống thuốc bằng nước hoa quả (nhất là nước bưởi) có thể xuất hiện tác dụng không mong muốn, trong đó có rối loạn nhịp tim, nhức đầu hoặc đột ngột giảm áp huyết. Vậy nên tốt nhất bạn nên uống thuốc với nước đun sôi để nguội thôi nhé.

3.  Chất béo có nguồn gốc động vật

Nhu cầu về chất béo có nguồn gốc động vật của cơ thể không nhiều. Với vai trò để sản xuất hoóc môn (thí dụ estrogen) hoặc như chất xúc tác, giúp cơ thể hấp thụ những vitamin tan trong mỡ (A, D, E, K) thì chất béo có nguồn gốc động vật tuy cần ít nhưng lại không thể thiếu trong cơ thể. Tuy nhiên nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc điều trị hạ huyết áp và điều trị loạn nhịp tim thì hãy nói không với các chất béo có nguồn gốc động vật trong thực đơn của mình nhé. Bởi vì các chất này có thể làm gia tăng sự hấp thụ của thuốc.

Phản ứng không mong muốn: Việc uống thuốc trợ tim ngay trước, trong thời gian hoặc ngay sau bữa ăn giàu mỡ động vật có thể dẫn đến tình trạng làm chậm nhịp tim hoặc tụt huyết áp. Trong điều trị mạn tính thỉnh thoảng có thể cho phép ăn món gì đó béo ngậy, tuy nhiên khi ấy cần phải uống thuốc vào thời điểm 1,5 giờ trước hoặc 2 giờ sau bữa ăn “phạm luật”.

4.  Chuối, lê tầu

Ở chuối và lê tầu có chứa chất tiramine, khi càng chín thì hợp chất này càng gia tăng. Tiramine được coi là “hắc tinh” của một số tân dược, trong đó có thuốc chống trầm cảm. Do đó nếu bạn đang trong giai đoạn sử dụng thuốc điều trị trầm cảm, hãy nói không với chuối và lê tầu nhé.

Phản ứng không mong muốn: Ăn chuối hoặc lê tầu ngay trước hoặc ngay sau lúc uống thuốc có thể dẫn đến tình trạng: tăng áp huyết, nhức đầu.

5.   Nước chè

Ở các bệnh nhân thiếu máu do thiếu sắt hay phụ nữ mang thai thường phải uống bổ sung viên sắt. Tuy nhiên không nên sử dụng viên sắt khi uống nước chè, đặc biệt là chè đen, chè mạn, chè xanh.

Không sử dụng nước chè khi sử dụng viên uống bổ sung sắt

Phản ứng không mong muốn: Hợp chất tananh sẵn có trong chè kìm hãm khả năng hấp thu sắt của cơ thể. Vì thế uống nước chè trong thời gian cần bổ sung sắt sẽ kém hoặc không có hiệu quả. Trường hợp quá thèm, có thể uống vào thời điểm tối thiểu 1,5 giờ sau khi uống thuốc.

6.  Cà phê và đồ uống có cofein

Trong điều trị hen suyễn, viêm phế quản, cà phê và những thức uống kích thích đều là những thứ cấm kỵ. Bởi vậy hãy thật lưu ý nếu bạn đang điều trị những loại bệnh này.

Phản ứng không mong muốn: Cà phê (và những đồ uống chứa cofein, thí dụ Coca-Cola) có thể làm gia tăng tác dụng của tân dược này. Hợp chất teofiline có trong thuốc tác động lên cùng những thụ cảm trong hệ tim mạch, tương tự cofein. Uống cà phê và đồ uống chứa cofein trong thời gian uống thuốc hen suyễn và viêm phế quản có thể dẫn đến hiệu ứng quá liều: đau đầu, tâm trạng lo lắng, loạn nhịp tim. Trường hợp quá thèm, có thể uống một ly nhỏ (loãng)/ ngày xa thời điểm uống thuốc tối thiểu 60 phút.

Một số điều lưu ý khi uống thuốc

1.    Tốt nhất uống thuốc bằng nước đun sôi để nguội, không dùng nước ép hoa quả, nước rau, củ để uống thuốc.

2.    Không uống thuốc với rượu, bởi sẽ xảy ra phản ứng tương tác nguy hiểm với sức khỏe, thậm chí gây tử vong.

3.    Không uống thuốc bằng nước nóng (có thể làm hư màng bọc viên nén hoặc làm chảy vỏ viên con nhộng trước khi chúng tiếp cận dạ dày hoặc ruột, nơi thuốc được cơ thể hấp thụ)